İlk iki hane: Malzeme ana grup kodu .
("Rulman" gibi)
sonraki iki hane: Malzeme alt grup kodu. ("İki
tarafı açık rulman" gibi)
sonraki üç hane: Malzemenin kullanıldığı yer
kodu: ("Freze grubu" gibi)
sonraki dört hane: malzemenin sıra numarası
sonraki bir hane: Kontrol hanesi
İlk bakışta güzel gibi gözüküyor değil mi? Şimdi
bu kodlama sistemi, diyelim "6202" tipi rulman hem freze, hem
de torna grubunda kullanılıyor ise (ki kullanılabilir) çöker. Çünkü
siz aynı rulmana iki değişik kod verme durumunda kalırsınız, ve
bir kodlama sisteminde olması gereken asgari özellik olan "unique
identification" kaybolur. "Unique identification"u
kaybetmeyeyim, diyelim sadece freze grubunun kodunu vereyim derseniz de
üç hanelik "malzemenin kullanıldığı yer" grubunun anlamı
kaybolur, siz de beş hane ile kurmuş olabileceğiniz bir sistemi oniki
hane ile kurmuş olursunuz, üstelik üzerine bir ilave anlam yükleyememiş
olarak. Ondan sonra cambazlıkla sorunu çözmeye çalışırsınız, ve
çok zorlanırsınız.
Yukarıda basit bir örnek vermeye çalıştım,
kodlama sistemi çöküntüleri yukarıdaki ile sınırlı değil, biraz
daha karmaşık şekilde çökenler de var. Sonuç fark etmez: anlam taşıyan
kodlama sistemleri çöker.
İnsanın önüne "hadi bir kodlama sistemi
kur" diye bir görev konulduğunda "hazır bir kodlama sistemi
kuruyorum, kod bunu ifade etsin, ayrıca şunu da ifade etsin" şeklindeki
yaklaşım ilk bakışta çok mantıklı görünüyor, hele ki mühendislik
eğitimi almış insanın konuya bu şekilde yaklaşması doğal. Eğer
anlam yüklemek istiyorsanız ikincil bir kodlama sistemi önerebilirim.
Sistemin anası "anlamsız" kod üzerine kurulur, ikincil kod,
ilk kodu referans alır. Bu durumda ne kadar gereksinim varsa anlam
ikincil koda(veya kodlara) yüklenebilir.
Konudan çok ağzı yanmış biri olarak, aynı yola
girecek olanların dikkatine sunmadan geçersem içim rahat etmeyecek.
