|
İkisi de yönetici üst- ast ilişkisinde üst "A" olsun, ast ise "B". "A"nın bildiği ve oynamayı becerdiği, ancak
"B"nin bilmediği ve oynamayı beceremediği saha "beyaz
saha" olsun. "B"nin bildiği ve oynamayı becerdiği, ancak "A"nin bilmediği ve oynamayı beceremediği saha "siyah saha" olsun. İkisinin de bildiği ve oynamayı becerdiği saha "gri saha" olsun. Yönetici, eğer yönetici yetiştirmek istiyorsa "gri saha" yaratmalı ve yarattığı gri sahadan planlı şekilde çekilmelidir. Ben buna "yönetimde gri saha prensibi" diyorum. "A" gri sahanın içine fazla girmemeye özen göstermeli, tabii olarak kendisinde olan önceliği "B" lehine kullanma displinini edinmeli, bir yandan beyaz sahanın içine "B"yi çekerek beyaz sahayı grileştirirken bir yandan da "explore" ederek beyaz sahanın sınırlarını ilerletmelidir. "Yönetimde gri saha prensibi" görüldüğü gibi çok basit, ve (bence) çok mantıklı. Ben ismine böyle diyorum diye var olmuş bir prensib de değil, literatürde eminim başka isimleri vardır, kimisi de "coaching" diyebilir mesela bahsettiğim hareket tarzına. Ancaaak, bu kadar basit ve mantıklı olmasına rağmen uygulamada nadirattan görülebilen bir durum bu prensibin hayat geçirilmesi. Neden uygulamada çok rağbet görmüyor ? Efendim, rol dağılımına bakılacak olursa prensibi uygulamada ana rol "A"nın. Gri sahayı doldurma önceliği "A"nın. "A"nın yapmaya karar verdiği bir işi "B"de yapabiliyor ama kolay mı "A"nın yapmaya karar verdiği o işi "B" gelsin de ""bırak şu işi ben yapayım" desin? Doğal olarak gri sahanın içinde "B"nin hareket sahası, "A"nın gri saha içinde yapmamaya karar verdikleri ile sınırlı. "A", gri saha içinde çok alan kaplarsa "B"ye fazla hareket sahası kalmıyor. Peki, "A" neden beyaz yanında gri sahada çalışmaya meyilli? Neden "explore" ederek beyaz sahayı ilerletmeye çalışmıyor? Burada "comfort zone"un devreye girdiğini düşünüyorum. İnsanlar bildikleri işi yapmayı severler, yeni sahalara açılmak için "comfort zone"larını zorlamaları gerekir. Yöneticiler de insandır, hele ki yöneticiler "comfort zone"larını yönetici olmayan insanlara göre daha da fazla "sever"ler. İnsan "comfort zone"u içinde kalmayı sever, yönetici "comfort zone"u içinde kalmayı daha da çok sever. Yukarıda özetlemeye çalıştığım "gri saha önceliği / comfort zone" kombinasyonundan ise yönetimsel anlamda son derece olumsuz bir durum doğar: "A", her işi kendisinin daha iyi yaptığına kendisini inandırmaya gayret ederek beyaz sahadaki işler yanında gri sahada da elinden geldiğince bütün işleri kendisi yapar. İşleri sürekli kendisi yapması neticesinde "B" gelişemediğinden "işleri kendisinin daha iyi yaptığı" savını da kendisine ve etrafına da inandırır. "A" deli dana gibi etrafta koşuştururken "B" ise "underutilize" edilmenin olumsuzluklarını yaşar. "A", comfort zone'unu terketmeden "yararlı" olduğunu, hatta "kritik" olduğunu, ve hatta hatta "vazgeçilmez" olduğunu düşünerek aslında çok mutludur ama mutluluğunu belli etmez. Kendisi çok çalışmaktadır, çok yorulmaktadır, her bir işin yürümesi kendisine bağlıdır. Kendisinin aktif olarak işi yapmadığı vakit hiç bir işin yürümediğini gören "A", buradan şöyle bir sonuç çıkartır: "Kardeşim ben bir sürü işbilmez insanla çalışıyorum, hiç bir şey beceremiyorlar, mecburen ben yapıyorum." Bir süre sonra "A" yönetici yetiştirmediği için yönetici yetiştirmeye vakti kalmaz. Başka bir deyişle, "comfort zone"unu dinamikleştirmeyen yönetici bir süre sonra "comfort zone"una hapsolur. Sevgiler
|
|
|
