
Balık konusundaki ihtisası, öğlen yemeği için gittiğimiz
"Vogue"da yerine otururken Sarayburnu'nda minnacık gözüken
("Vogue" Beşiktaş'ta) teknelere bir göz atıp "sarıkanat
bakıyorlar" diyebilecek, ve üstelik kendisini tanıdığım kadarıyla
haklı olabilecek, kadar derin olan Sinan(Terek '80) efendi, ihtisasının
suyun derinliklerinde ve yüzeyinde daha kuvvetli olduğunu, balık sudan
çıkıp ızgaraya, tepsiye, tavaya neyim yaklaştığında, en azından
benim bulunduğum ortamda, kuyruğunu kıstırıp oturması gerektiğini
unutup geçenlerde ListEM üzerinden bana "Levrekleri kurutmadan pişirebildin
mi bari?" demek gafletinde bulundu ya, o Levrekler, tabii ki, nefis
olmuştu. (Biraz zor oldu ama, cümleyi sonunda bitirebildim).
Envanterinde unutacak kadar fazla bir malzemesi olmayan birisinin hangi
balığın nasıl pişirilmesi gerektiğini kimden öğrendiğini unutmasına
ne demeli bilmem.
Efendim, Torik'in şu sıralar gözükmesi normal midir, ne kadar süre
ile gözükebilir, hava soğursa kayıp mı olur yoksam diğer akrabaları
da mı kendilerine katılır, rüzgar dönerse Torikler de döner mi, bu
konularda Sinan'ın bulunduğu ortamda bana laf düşmez. Ancak bildiğime
emin olduğum şu var ki 4-5 gündür Torik var. Bu son derece önemli bir
hadise(bence) çünkü Torik bütün yıl boyunca Istanbul'da gözüktüğü
gün sayısı 10 günü pek geçmiyor.
Torik gözükmüşken size Torik ızgara önerisi:
Torik'i balıkçıdan alacaksanız aman dikkat, balığa aşina değilseniz
balıkçı size "Torik" diye "Tombik" yutturmasın.
Torik, Palamut'un büyüğüdür, Palamut'a büyülteç ile bakıyor gibi
görmelisiniz Torik'i. Tombik, Orkinos yavrusuna denir, Torik büyüklüğünde
veya daha büyük olabilir, şekli şemali Torik'i andırır ama biraz
daha şişman, ve burnu küt'dür, gözü de farklı bakar(daha fazla
bilgiyi Sinan verebilir). Tombik'in eti koyu kırmızıdır ve "zor
pişer" demeye bile dilim varmıyor, "pişmez", ne kadar çiğnerseniz
çiğneyin zor yutarsınız. Torik'in eti ise pembemsi, hatta açık uçuk
pembemsi olur.
Neyse, baktığınız balığın Torik olduğuna emin oldunuz, ikinci
yapılacak şey balığın taze olduğuna emin olmak. Benim kullandığım
şaşmaz kriter "göz". Sinan gibi uzmanlar balığın neresine
bakarlarsa anlıyorlar ama ben ille de gözünü görmem lazım. Göz
parlak olmalı, çökmemiş olmalı, beyaz ile siyahının ayırımı
belirgin olmalı. Kısaca, göz canlı bakmalı.
Torik ızgara yapılacaksa, "tekerlek" kesilmeli. Benim önerim
tekerlekleri fazla kalın kesmemek. İşaret parmağının yanlamasına
genişliği kadar, yani 1cm kadar. Kesim kalınlığı, sonuçta ne yapmak
istediğiniz ile fazlasıyla alakalı. Torik, tıkıç etli bir balıktır,
aynen palmut gibi. Palamut tıkıç etli olduğundan ve yağı az olduğundan
ızgaraya gelmez(kişisel görüşüm), ancak Torik tıkıç etli olmasına
rağmen mebzul miktarda yağlanmış olduğundan ızgaraya gelir, hem de
nasıl gelir. Yeter ki kurutmayın. Kurutmamayı iki şekilde sağlayabilirsiniz:
ince kesip orta ateşte çabucak pişirirsiniz, ki Torik ızgarada benim
favorim bu şekil pişirmek, bir de kalın kesip hafif ateşte yavaş pişirebilirsiniz,
bu durumda sıvı kaybını azaltmaya çalışmanız(kapak kapatmak gibi),
hatta sık sık yağ ilavesi iyi olur.Kesim yüzeyi çok geniş olduğundan
sıvı kaybı ne yaparsanız yapın çok olacaktır, bu yönden iş
Torik'e geldiğinde ikinci yöntem pişirmeyi tercih etmiyorum.
Torik'te benim favorim ince kesim, orta ateş, hızlı pişirme. Dışı,
ızgaranın izleri koyu renk, genel rengi ise altın sarısı olmalı, içi
de şıp şıp, sıvısı içinde, yumuşacık olmalı, ağıza atınca ağızda
dağılmalı, erimeli.
Sunum çok önemlidir, Torik tekerleklerini birer bütün olarak ve yüzeylerini
ızgarada bırakmadan sofraya getirebilmelisiniz. Izgarayı baştan
hafifcene yağlamak ve balıkları koymadan hemen önce bir baş kuru soğanı
ortadan ikiye bölüp kesilmiş yüzeyi ile ızgarayı güzeeelcene
ovalamak size yardımcı olacaktır. Balıkları ızgaranın üzerine
koyduğunuzda, koyduğunuz anda, yani ilk birkaç saniyede, şöyle bir
ufakcana yerinden oynatmanız, yani şöyle bir yerleştirmeniz çok önemlidir.Bu
yöntem genel olarak bütün ızgara faaliyeti için geçerlidir, yapışmasını
istemiyorsanız nesneyi ızgaranın üzerine koyduğunuz anda çok az şekilde
bir sağa sola oynatın, çok etkin bir yöntemdir.
Izgarada çabuk pişireceğiniz Torik'i çok fazla çevirmemek gerekir.
Hatta en iyisi sadece bir defa çevirmektir. Bu durumda ızgaranın izleri
de düzgün olarak balığın üzerine çıkacaktır, bu da estetik yönden
hoş olur.
Taze turp ve roka ile birlikte servis güzel olur.
Şimdi herhalde şarap uzmanları beni dövecek ama yanında ben biraz
soğutulmuş bir kırmızı şarap, mesela bir Cabarnet Sauvignon öneriyorum.
Bu yemeğin sonunda helva bir "şart"tır.