Mangal Reloaded
Efendim, her ne kadar piyasada tüp gazlı mangallar cirit atıyor olsa
da bendeniz iflah olmaz bir odun kömürü mangalcısı olmayı inatla sürdürüyorum.
Kendisi bir "tüpgazlı mangalcı" olan Sinan
(Terek '80) benim mangal hazırlığında uzun konçlu eldivenlerle çam
kozalaklarını piramit gibi "bina" edip elleme kömürleri güzeeelcene
piramitciğimin yan taraflarına yaslamamı ve daha sonra çırayı
(hakiki çıradan bahsediyorum, petrol artığından yapılma o beyaz küpleri
demiyorum) tutuşturup mangalı "fayrap" ettikten
sonra rahmetli
amcamın icadı "konik baca" (süper bir ekipmandır, isterseniz
faydalarını beş sayfa halinde özetleyebilirim)' yı mangalın üstüne
yerleştirişime çok gülüyor ve aleni olarak benimle dalga geçiyor ama
olsun, ben mangal'ı halen odun kömürü ilen ş'ediyorum.
Benim gibi odun kömürü kullananlar bilir, mangal ateşinin
"orta"sını bulmak güçtür. Közü çok yaparsınız, ilk pişirdiğiniz
birkaç parti kömür olur, "bunlar biraz fazla pişti" diye pis
pis sırıtarak müşterilere yutturmaya çalışmak durumunda kalırsınız,
közü az hazırlarsınız, bu sefer de köz'ün ömrü yetmez.
Bahsettiğim mahsurların ikincisi pek başıma gelmez,
"bolbol"cu bir insan olduğumdan yaktığım mangal'ın közü
bol olur. "Harlı ateş" neticesi yakma, ve damlayan yağ'ın
alev alması, böylelikle pişirilmeye çalışılanın
"garantili" şekilde kömürleşmesi gibi sorunları ızgarayı
yükseltmek suretiyle halletmeye çalışırdım, ancak son bir seneden
beri çok daha iyi bir yöntem geliştirdim:
Annemin rahmetli babasının Kastamonu'da Honsolar mahallesinde ahşap,
cumbalı bir evi vardı (ev halen duruyor), mutfakta kocaman bir kuzine,
ana salonda ise dev bir soba vardı. Akşamları tüm ev halkı bu dev
sobanın etrafında oturur, odaya yatmaya çıkacak olan ise her yatak
odasında bir tane bulunan çift kulplu yuvarlak mangalı alır gelir,
sobadan bir miktar közü mangalın içine koyar, üzerini de mutfaktaki
kuzineden kül ile örterdi. Üstü kül ile örtülü köz, yatak odasını
sabaha kadar ısıtırdı.
Yukarıda bahsettiğim hatıradan yola çıkarak kendime bir kül kovası
ve küreği edindim (temaşa ediniz yandaki foto), mangalı bir tanıdığımın
tabiri ile "bir yarım kuzu pişirecek kadar" bir miktar kömür
ile hazırlıyorum, üzerini kül ile örtüyorum, ısıyı çok keyifli
yavaş yavaş pişirecek hale getirdiğim gibi közün alev alması
riskini yok ediyorum, hem de mangal ateşim saatlerce sürüyor.